Typy urody według pór roku

Czym jest analiza typów urody, a czym nie jest

Analiza typów urody przypisuje naturalne barwy człowieka, czyli skórę, włosy i oczy, do jednej z kilku grup. Każda grupa ma paletę kolorów ubrań, makijażu i włosów dobranych tak, by współgrały z tymi barwami, a nie gryzły się z nimi. Nazwy pór roku wzięły się z pierwotnej konwencji: Wiosna, Lato, Jesień i Zima, z których każda oznacza inne połączenie ciepła, głębi i czystości barw, podobnie jak prawdziwe pory roku mają w naturze własne nastroje kolorystyczne.

Nie jest to twierdzenie o tym, które kolory są obiektywnie dobre lub złe, i nie mówi nic o osobowości. Mówi o tym, które kolory harmonizują z konkretną informacją barwną, która już jest w skórze, włosach i oczach. Kolor, który kłóci się z tą informacją, sprawia, że twarz wygląda na zmęczoną, ziemistą lub płaską, bez względu na to, jak dobrze leży ubranie; kolor, który z nią harmonizuje, sprawia, że ta sama twarz wygląda jaśniej i świeżej, choć w samej skórze nic się nie zmieniło.

Trzy osie w prostych słowach

Każdy typ urody leży gdzieś na trzech niezależnych wymiarach zapożyczonych z systemu barw Munsella, używanego w sztuce i projektowaniu.^[4]

Barwa to temperatura: jak ciepło (w stronę żółci) lub chłodno (w stronę błękitu) wygląda kolor. Pomidorowa czerwień jest ciepła, wiśniowa chłodna. U człowieka barwa ujawnia się jako podton (karnacja), czyli ciepły, chłodny lub neutralny odcień pod powierzchniowym kolorem skóry.

Jasność to głębia: jak jasno lub ciemno leży kolor na skali od czerni do bieli. U człowieka jasność ujawnia się jako ogólny poziom kontrastu, czyli to, jak daleko od siebie leżą włosy, skóra i oczy. Ktoś z jasną skórą, jasnymi włosami i jasnymi oczami ma niski kontrast; ktoś z ciemną skórą, czarnymi włosami i ciemnymi oczami też ma niski kontrast, tylko na drugim końcu skali. Wysoki kontrast pojawia się wtedy, gdy włosy i oczy są dużo ciemniejsze, a rzadziej jaśniejsze, od otaczającej je skóry.

Nasycenie to czystość: jak intensywny lub stonowany jest kolor. Czysty, nasycony szmaragd ma wysokie nasycenie; ta sama zieleń z domieszką szarości ma niskie. U człowieka nasycenie ujawnia się w tym, jak żywo lub miękko wyglądają jego naturalne barwy: wyraziste oczy w kolorze klejnotów kontra łagodnie zlane, mgliste barwy.

Każdy z dwunastu typów urody leży na skraju dokładnie jednej z tych trzech osi, która jest jego cechą dominującą; druga oś pełni rolę pomocniczą, a trzecia jest bliska neutralnej. Chłodną zimę na przykład wyznacza przede wszystkim chłodna barwa, a silną cechą drugorzędną jest wysokie nasycenie. Soft autumn wyznacza przede wszystkim stonowane nasycenie, a cechą drugorzędną jest ciepła barwa. Ta jedna zasada, jedna dominująca oś na typ, sprawia, że dwanaście kategorii się nie nakłada.^[3][5]

Jak z czterech typów zrobiło się dwanaście, a czasem szesnaście

Analiza typów urody jako masowa idea wywodzi się z książki Carole Jackson Color Me Beautiful z 1980 roku, która sprzedała się w nakładzie ponad 25 milionów egzemplarzy i wprowadziła pierwotny model czterech pór roku: Zimy i Lata zbudowane wokół chłodnego podtonu, Wiosny i Jesienie wokół ciepłego.^[2] Czerpała z wcześniejszej teorii koloru, w tym z książki Johannesa Ittena The Art of Color z 1961 roku, która jako pierwsza powiązała subiektywne odczuwanie koloru z grupami pór roku.^[1]

Cztery typy dobrze sprawdzają się jako punkt wyjścia, ale pomijają wiele rzeczywistych różnic, bo obejmują barwę, a jasności i nasycenia nie oddają precyzyjnie. W 2000 roku Kathryn Kalisz, Master Munsell Colorist, sformalizowała system dwunastu typów znany jako Sci\ART, zbudowany bezpośrednio na Munsellowskiej barwie, jasności i nasyceniu.^[6] Każda z czterech klasycznych pór roku podzieliła się na trzy: wersję podstawową (ang. „true”), zdominowaną przez barwę, i dwie wersje „neutralne”, zdominowane zamiast tego przez jasność albo nasycenie. Tak powstało osiem dodatkowych typów znanych dziś: Jasna wiosna, Czysta wiosna, Jasne lato, Soft summer, Soft autumn, Ciemna jesień, Ciemna zima i Czysta zima, obok czterech typów podstawowych. Systemy praktyków, takie jak 12 Blueprints, przejęły później te same dwanaście kategorii z własnymi współrzędnymi kolorów i z dużym naciskiem na flow, czyli ideę, że każdy typ graniczy z dwoma sąsiadami i może lekko czerpać od obu.

Niektóre szkoły idą jeszcze dalej, do systemu 16 typów urody lub większego, i dzielą każdy z dwunastu typów ponownie, by uzyskać drobniejsze rozróżnienia, choć struktura dwunastu typów pozostaje najszerzej stosowanym układem i to na niej zbudowana jest ta strona. Niezależnie od tego w Korei rozwinęła się własna popularna tradycja personal color, zwykle oparta na czterech do szesnastu kategoriach, zależnie od studia, na tej samej logice kolorów, ale z własnym nazewnictwem i własnymi punktami odniesienia kulturowego. Terminologia różni się też między szkołami anglojęzycznymi: to, co jeden system nazywa „Clear”, inny nazywa „Bright”, a „Deep” i „Dark” stosuje się wymiennie dla tego samego typu, zależnie od szkoły.

Jak wygląda profesjonalny draping

Podczas profesjonalnego drapingu konsultantka przykłada do odsłoniętej twarzy bez makijażu duże próbki tkanin, często o szerokości około 85 centymetrów, pojedynczo lub w parach do porównania, w neutralnym świetle o pełnym widmie, bez barwnych odbić od ścian czy ubrania. Chodzi o to, by na bieżąco obserwować, co każda chusta robi z twarzą: czy skóra wygląda czyściej, czy bardziej matowo, czy cienie pod oczami się rozjaśniają, czy pogłębiają, czy twarz wygląda na uniesioną, czy spłaszczoną. Niektóre szkoły, na przykład House of Colour, prowadzą to jako bezpośrednie porównanie całych zestawów chust dla poszczególnych typów i odrzucają opcje runda po rundzie, aż zostanie jedna rodzina, a potem jeden typ.^[7]

Draping działa lepiej niż zdjęcie czy jedno spojrzenie w lustro głównie dzięki porównaniu. Oko ocenia kolory obok siebie znacznie lepiej, niż przypomina sobie kolor z pamięci, więc przeszkolona konsultantka rzadko pyta, czy jeden kolor dobrze wygląda sam w sobie, tylko czy wygląda lepiej niż alternatywa przyłożona obok.

Co test online może ci powiedzieć, a czego nie

Dobrze zbudowany test online, który pyta o kontrast i nasycenie, a nie tylko o ciepło i chłód, większość osób doprowadzi do właściwej rodziny, a często do właściwego konkretnego typu. Nie zastąpi jednak w pełni drapingu na żywo, z kilku konkretnych powodów.

Test oparty na zdjęciu lub na własnych odpowiedziach pracuje na informacjach, które podaje sama osoba, a nie na kontrolowanej obserwacji prawdziwej twarzy, a między jednym a drugim leży kilka źródeł zniekształceń. Oświetlenie ciągle zmienia temperaturę barwową: pochmurne popołudnie wygląda zupełnie inaczej niż światło żarówek we wnętrzu czy słoneczne okno. Jeśli w grę wchodzi zdjęcie, automatyczny balans bieli i korekcja barw w aparacie aktywnie zmieniają to, co zarejestrowała matryca, a ekrany pokazują ten zmieniony obraz różnie, zależnie od własnej kalibracji. House of Colour mówi wprost, że korekcja barw w aparacie uniemożliwia zdalną analizę z gwarancją dokładności.^[7] Przeszkadzają też farbowane włosy, samoopalacz i makijaż, bo oko, a także odpowiedź w teście, ciągle odnosi się do sztucznego koloru, a nie do naturalnego pod spodem; opalenizna zmienia kolor powierzchni, nie zmieniając podtonu pod nią, więc ta sama osoba może w sierpniu wypaść w teście inaczej niż w lutym.^[8]

Jest też problem strukturalny: wiele prostych testów pyta niemal wyłącznie o barwę, a osiem z dwunastu typów urody wyznacza w rzeczywistości dominacja jasności lub nasycenia. Test, który pomija pytania o kontrast i nasycenie, obejmuje tylko jedną trzecią obrazu. Nawet profesjonalne wyniki nie są całkowicie spójne: dwie przeszkolone konsultantki mogą dojść do różnych wniosków w naprawdę granicznym przypadku, bo system dwunastu typów to praktyczna heurystyka stworzona do realnych decyzji stylizacyjnych, a nie ścisłe prawo natury, a wiele osób leży na tyle blisko granicy, że całkiem dobrze sprawdza się każdy z sąsiednich typów.

Nic z tego nie sprawia, że test jest bezwartościowy. Oznacza to tylko, że wynik warto traktować jako mocną, dobrze uzasadnioną wskazówkę na start, a nie jako certyfikowaną diagnozę, zwłaszcza jeśli odpowiadasz uczciwie (twarz bez makijażu, naturalne światło dzienne, bez biżuterii) i zwracasz uwagę na drugi wynik, który często jest sąsiednim typem wartym porównania.

Jak korzystać z typu urody, gdy już go znasz

Typ urody to skrót, a nie regulamin. Gdy już go znasz, najszybciej skorzystasz z niego, mając przy sobie dwa lub trzy jego charakterystyczne kolory podczas zakupów czy ubierania się i przykładając do nich rzeczy przed zakupem. Jeśli twój ulubiony kolor jest spoza palety, nie musi znikać z szafy; odsunięcie go od twarzy (torebka, buty, wzór na spódnicy) zwykle rozwiązuje konflikt, bez rezygnowania z czegokolwiek. Gdy wynik testu i przeczucie się nie zgadzają, sprawę zwykle rozstrzyga porównanie obok siebie: przyłóż jednocześnie dwa kolory do odsłoniętej skóry i pozwól oczom zdecydować. To ta sama metoda porównawcza, której używa profesjonalna konsultantka.

Poznaj cztery rodziny

Wiosenne typy urody są ciepłe i zwykle najjaśniejsze lub najczystsze z czterech rodzin: Jasna wiosna, Ciepła wiosna, Czysta wiosna. Letnie typy są chłodne i miękkie, zbudowane wokół łagodnych, zlanych kolorów: Jasne lato, Chłodne lato, Soft summer. Jesienne typy są ciepłe i ziemiste, od przygaszonych po głębokie: Soft autumn, Ciepła jesień, Ciemna jesień. Zimowe typy są chłodne i sięgają od bardzo ciemnych po bardzo czyste: Ciemna zima, Chłodna zima, Czysta zima.

Jeśli nie wiesz, gdzie się mieścisz, zrób 4-minutowy test, który przechodzi przez kontrast, podton i nasycenie razem, zamiast pytać tylko o ciepło lub chłód. Przystępne omówienie samego podtonu znajdziesz w artykule jak rozpoznać podton skóry, a szerszą dziedzinę, do której należy ta metoda, opisuje artykuł analiza kolorystyczna.