System 12 typów urody

Przegląd

System 12 typów urody to najczęściej stosowany współczesny układ w analizie typów urody. Bierze pierwotne kategorie systemu 4 typów urody i dzieli każdą z nich na trzy, według tego, który z trzech wymiarów wywodzących się od Munsella, barwa, jasność czy nasycenie, jest najbardziej skrajną cechą naturalnych barw człowieka.^[1] Ta zasada, dokładnie jedna dominująca oś na typ, sprawia, że dwanaście kategorii się ze sobą nie nakłada. Niektóre szkoły praktyków, które stosują tę samą logikę dwunastu kategorii, w tym analiza kolorystyczna 12 Blueprints, opisują ją nieco innymi współrzędnymi, ale z tą samą strukturą.

Jak powstaje dwanaście typów

Cztery typy są zdominowane wyłącznie przez barwę. To typy podstawowe (ang. „true”), bo ich najbardziej skrajną cechą jest ciepło lub chłód: Ciepła wiosna (ciepła), Chłodne lato (chłodne), Ciepła jesień (ciepła), Chłodna zima (chłodna). Pozostałe osiem jest zdominowanych przez jasność lub nasycenie, a barwa pełni u nich rolę drugorzędną; to typy „neutralne”.^[3] Na tej samej strukturze opiera się metoda drapingu Sci\ART i każda pełna tabela dwunastu typów urody.

Tabela typów urody: wszystkie 12 typów

Kto go stworzył i dlaczego

Kathryn Kalisz sformalizowała system dwunastu typów, znany jako Sci\ART, w 2000 roku. Była jedną z czterech Master Munsell Colorists w firmie Munsell Color Company i zbudowała system bezpośrednio na trzech niezależnych wymiarach systemu barw Munsella, a nie na luźniejszym języku opisowym.^[4] Draping w systemie Sci\ART wykorzystuje duże próbki tkanin, o szerokości około 85 centymetrów, w neutralnym świetle o pełnym widmie i w neutralnym barwnie, szarym otoczeniu, dobranym właśnie po to, by pomieszczenie nie zafałszowało oceny.^[1]

Ponieważ system opiera się na naukowym, trójosiowym modelu koloru, a nie na jednym spektrum od ciepła do chłodu, potrafi rozróżnić osoby o tej samej barwie, które różnią się jasnością lub nasyceniem, czyli dokładnie to, czego pierwotny model czterech pór roku nie potrafił.^[2] Ktoś, kogo naturalne barwy naprawdę wyznacza wyjątkowa jasność lub wyjątkowa czystość, a nie temperatura, dostaje typ zbudowany wokół tej cechy, zamiast trafić do tej z czterech klasycznych pór roku, która akurat ma ten sam podton.

Cecha dominująca, drugorzędna i trzeciorzędna

Tożsamość każdego typu opiera się na ścisłej wewnętrznej kolejności. Cecha dominująca jest najbardziej skrajna i daje typowi nazwę. Cecha drugorzędna jest wyraźna i widoczna, ale nigdy tak skrajna. Cecha trzeciorzędna jest bliska neutralnej i z zasady nigdy nie jest barwą, bo typ z barwą jako cechą trzeciorzędną nie miałby żadnej wyraźnej tożsamości: ani ciepłej, ani chłodnej.^[3]

Adaptacje praktyków

Kilka szkół przejęło tę samą logikę dwunastu kategorii z własnymi udoskonaleniami. 12 Blueprints, opracowany przez Christine Scaman, używa tych samych dwunastu nazw i tej samej struktury, ale z nieco innymi współrzędnymi kolorów i z większym naciskiem na flow, czyli ideę, że sąsiednie typy na kole dzielą granicę i jedną cechę, zamiast tkwić w całkowicie zamkniętych kategoriach.^[5] Koreańska praktyka personal color i niektórzy praktycy z Zachodu idą o krok dalej, do systemu 16 typów urody, i dzielą kilka z dwunastu kategorii jeszcze drobniej dla klientów, którzy w testach konsekwentnie wypadają między dwiema z nich.

Cztery rodziny

Dwanaście typów nadal grupuje się w te same cztery rodziny, których używał pierwotny system 4 typów urody: Wiosnę, Lato, Jesień i Zimę, bo każda rodzina zachowuje podstawowy podton swojego typu wyjściowego także po podziale na trzy. Wiosenne i jesienne typy pozostają ciepłe we wszystkich wariantach, letnie i zimowe pozostają chłodne. W obrębie rodziny zmienia się struktura drugorzędna: Jasna wiosna i Czysta wiosna to obie ciepłe Wiosny, ale pierwsza opiera się na jasności, a druga na czystości, więc ich palety odpowiednio się rozchodzą, choć mają ten sam podton rodziny.

Dwanaście typów w praktyce

Gdy znasz dominującą i drugorzędną cechę danej osoby, cała paleta jej typu, w tym neutralne kolory, metale i kolory, których lepiej unikać, wynika dość bezpośrednio z tego połączenia. Dlatego też system dwunastu typów uchodzi za bardziej praktyczny niż prosta etykieta „ciepły” lub „chłodny”: dwie osoby, które obie są „ciepłe”, mogą dostać naprawdę różne, prawidłowo dopasowane porady, gdy uwzględni się jasność i nasycenie, zamiast tej samej ogólnej rekomendacji bez względu na to, jak jasne, ciemne, czyste czy stonowane są ich naturalne barwy.

Poznaj każdy z dwunastu typów bezpośrednio na stronach typów urody albo zrób 4-minutowy test, który ocenia barwę, jasność i nasycenie osobno, zamiast sprowadzać je do jednego pytania o ciepło lub chłód.